Fitch Ratings միջազգային վարկանիշային գործակալությունը հաստատել է Հայաստանի երկարաժամկետ թողարկողի դեֆոլտի վարկանիշը՝ «BB-» մակարդակում։ Վարկանիշի հեռանկարը պահպանվել է դրական։
Գործակալության գնահատմամբ՝ դրական հեռանկարը պայմանավորված է Հայաստանի միջազգային պահուստների աճով, տնտեսական կայուն աճի շարունակությամբ և պետական պարտքի միջնաժամկետ կայունացման սպասումներով։
Fitch-ը նաև նշում է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ԱՄՆ աջակցությամբ ձևավորված խաղաղության շրջանակը նվազեցրել է մոտաժամկետ ռազմական էսկալացիայի ռիսկերը։ Միևնույն ժամանակ, գործակալությունը ընդգծում է, որ գործընթացի վերջնական հանգուցալուծման շուրջ անորոշությունները դեռ պահպանվում են, այդ թվում՝ հնարավոր սահմանադրական հանրաքվեի պատճառով։
Վարկանիշի վրա ազդող ռիսկերի շարքում Fitch-ը առանձնացնում է նաև Ռուսաստանի հետ դիվանագիտական լարվածության աճը։ Գործակալությունը հիշեցնում է, որ Ռուսաստանը Հայաստանի խոշոր առևտրային գործընկերն է և մատակարարում է Հայաստանի բնական գազի ներմուծման ավելի քան 80%-ը՝ արտոնյալ պայմաններով։ Fitch-ի գնահատմամբ՝ գազի մատակարարման հնարավոր խափանումը կամ գնի բարձրացումը կարող են բացասաբար ազդել Հայաստանի մակրոտնտեսական, բյուջետային և արտաքին հավասարակշռությունների վրա։
Տնտեսական աճի մասով Fitch-ը նշում է, որ Հայաստանի տնտեսությունը 2025 թվականին աճել է 7.1%-ով։ Գործակալությունը 2026 թվականի համար կանխատեսում է աճի չափավոր դանդաղում՝ մինչև 5.2%, ինչը, սակայն, շարունակում է բարձր մնալ «BB» վարկանիշային խմբի միջին ցուցանիշից։
Միջնաժամկետում Fitch-ը ակնկալում է, որ Հայաստանի տնտեսական աճը կկայունանա մոտ 5% մակարդակում։ Աճին կարող են նպաստել ՏՏ ոլորտի ակտիվությունը, Ամուլսարի ոսկու հանքի գործարկումը, ինչպես նաև խոշոր ենթակառուցվածքային ծրագրերը։
Գործակալությունը հնարավոր դրական գործոնների թվում նշում է նաև Ադրբեջանի և Նախիջևանի միջև կապուղու՝ Trump Route for International Peace and Prosperity նախագծի իրականացումը, Թուրքիայի հետ սահմանի վերաբացումը և արհեստական բանականության տվյալների կենտրոնի ծրագրերը, որոնց ներդրումային ծավալը կարող է հասնել ՀՆԱ-ի մինչև 12%-ի։
Գնաճի մասով Fitch-ը կանխատեսում է, որ 2026 թվականին Հայաստանում միջին գնաճը կկազմի 4.4%, այնուհետև աստիճանաբար կմոտենա Կենտրոնական բանկի 3% նպատակային ցուցանիշին։ Գործակալության գնահատմամբ՝ գնաճային ճնշումները կապված են սննդամթերքի, ծառայությունների և համընդհանուր առողջապահության ծախսերի աճի հետ։
Fitch-ը նաև ակնկալում է, որ Հայաստանի Կենտրոնական բանկը կարող է ժամանակավորապես բարձրացնել հիմնական տոկոսադրույքը 25 բազիսային կետով՝ մինչև 6.75%։
Պետական ֆինանսների մասով գործակալությունը նշում է, որ 2025 թվականին ընդհանուր կառավարության պակասուրդը կազմել է ՀՆԱ-ի 3.7%։ Fitch-ը կանխատեսում է, որ 2026 թվականին պակասուրդը փոքր-ինչ կավելանա՝ համապատասխանելով կառավարության վերանայված բյուջետային նպատակին։ Միջնաժամկետում՝ մինչև 2028 թվականը, պակասուրդը կարող է նվազել մինչև ՀՆԱ-ի 3.4%։
Հայաստանի պետական պարտքը 2025 թվականի ավարտին նվազել է մինչև ՀՆԱ-ի 47.2%, ինչը ցածր է «BB» վարկանիշային խմբի միջին՝ 51.6% ցուցանիշից։ Fitch-ը սպասում է, որ պարտքի մակարդակը առաջիկա տարիներին ընդհանուր առմամբ կմնա կայուն՝ բարձր անվանական տնտեսական աճի շնորհիվ։
Արտաքին հատվածում գործակալությունը մատնանշում է ընթացիկ հաշվի պակասուրդի աճը։ 2025 թվականին այն հասել է ՀՆԱ-ի 7.2%-ի՝ նախորդ տարվա 4.6%-ի համեմատ։ Միաժամանակ, միջազգային պահուստները 2026 թվականի մայիսի վերջին հասել են ռեկորդային՝ 5.9 մլրդ դոլարի։
Բանկային համակարգի մասով Fitch-ը նշում է, որ մասնավոր հատվածի վարկավորման աճը 2026 թվականի առաջին եռամսյակում կազմել է 21.7% տարեկան կտրվածքով։ Գործակալության գնահատմամբ՝ ֆինանսական կայունության ռիսկերը մեղմվում են բանկերի կապիտալի և իրացվելիության ուժեղ դիրքերով։
