Ինչպես նախկինում, այնպես էլ այս տարի Forbes-ի՝ ամենահարուստ մարդկանց ամենամյա ցանկում մեր հայրենակիցները ևս ընդգրկված են։ 2025-ին հայ կամ հայկական արմատներ ունեցող 8 միլիարդատեր կա։
Նրանց ու նրանց կարողության մասին՝ ստորև։
Ռուբեն Վարդանյան
Կարողությունը՝ $1.2 մլրդ
Դիրքը Forbes-ի ցանկում՝ 2623
Ամենահարուստ հայերի ցանկի միակ մասնակիցը, ով ունի ՀՀ քաղաքացիություն, Ռուբեն Վարդանյանն է։ Հայտնի է որպես ռուսական ֆոնդային բորսայի հայր․ Ռուբեն Վարդանյանը 1990-ականների սկզբին հիմնել է «Տրոյկա Դիալոգ» ներդրումային ընկերությունը։
2013 թվականին Վարդանյանը 1,4 միլիարդ դոլարով վաճառեց «Տրոյկա Դիալոգ»-ը պետական «Սբերբանկ»-ին:
Վարդանյանը հիմնել է «Vardanyan, Broitman and partners» ներդրումային բուտիկը, որը սպասարկում է ծայրահեղ բարձր եկամուտ ունեցող ֆիզիկական անձանց սկսած 2014 թվականից։
2021 թվականին նա ստացել է Հայաստանի քաղաքացիություն, իսկ ավելի ուշ, հրաժարվելով Ռուսաստանի քաղաքացիությունից, տեղափոխվել է Հայաստան։
2022 թվականի նոյեմբերին Վարդանյանը նշանակվել է Արցախի պետական նախարար։ Նա իր բիզնես ակտիվները փոխանցել է ընտանիքին։
2023 թվականի սեպտեմբերից Վարդանյանը գերեվարված է Ադրբեջանի կողմից։ Նախորդ տարի նա Forbes-ի ցանկում 2545-րդն էր։
Նուբար Աֆեյան
Կարողությունը՝ $1.2 մլրդ
Դիրքը Forbes-ի ցանկում՝ 2623
Բեյրութում ծնված Նուբար Աֆեյանը բիոտեխնոլոգիական «Moderna» ֆիրմայի նախագահն ու համահիմնադիրն է, որը հայտնի է իր Covid-19 պատվաստանյութով, որը լիազորվել է ԱՄՆ FDA-ի (սննդի և դեղերի անվտանգության տեսչության) կողմից 2020 թվականի դեկտեմբերին: Աֆեյանն իր կարիերայի ընթացքում օգնել է հիմնել ավելի քան 70 թե՛ պետական, թե՛ մասնավոր առողջապահական և կենսաբանական ընկերություններ:
Բացի «Moderna»-ի իր բաժնետոմսերից, նա նաև բաժնետոմսեր ունի ԱՄՆ-ում ավելի քան մեկ տասնյակ հրապարակային բիոտեխնոլոգիական ընկերություններում: Նախորդ տարի Աֆեյանը 2152-րդն էր։
Արտյոմ Խաչատրյան
Կարողությունը՝ $1.6 մլրդ
Դիրքը Forbes-ի ցանկում՝ 2110
Արտյոմ Խաչատրյանը 2007 թվականին Սերգեյ Լոմակինի հետ համատեղ հիմնադրել է ռուսաստանյան «Fix Price» զեղչային ռիթեյլերը։
Ցանցը բացել է ավելի քան 4000 խանութ Ռուսաստանում, Ղազախստանում, Վրաստանում, Բելառուսում, Լատվիայում, Ղրղզստանում և Ուզբեկստանում:
Խաչատրյանը նախկինում եղել է ընկերության գործադիր տնօրենը, որը հրապարակային է դարձել 2021 թվականին։
2023 թվականի դեկտեմբերին Խաչատրյանը վաճառել է «FixPrice»-ի իր ամբողջ բաժնեմասը և հրաժարվել խորհրդի անդամ լինելուց՝ որպես պատճառ նշելով ընտանեկան խնդիրները։ Նախորդ տարի Խաչատրյանը ցանկի 1945-րդ հորիզոնականում էր։
Քիմ Քարդաշյան
Կարողությունը՝ $1.7 մլրդ
Դիրքը Forbes-ի ցանկում՝ 2019
Ամենահարուստ հայերի ցանկի միակ կին ներկայացուցչի՝ Քիմ Քարդաշյանի տասը նիշանոց կարողության ճնշող մեծամասնությունն ապահովում են «Skims»-ի իր բաժնետոմսերը: «Skims»-ը գնահատվում է 4 միլիարդ դոլար։
2020 թվականին Քարդաշյանը 200 միլիոն դոլարով վաճառեց իր «KKW Beauty»-ի՝ կոսմետիկայի և օծանելիքի արտադրությամբ զբաղվող ընկերության 20%-ը, 2020 թվականին հրապարակային առևտրով զբաղվող «Coty»-ին:
Քարդաշյանը փակել է «KKW Beauty»-ն 2021 թվականին, իսկ 2022-ի հունիսին թողարկել է նոր «SKKN By Kim»-ը՝ ինը քայլից բաղկացած մաշկի խնամքի բարձրակարգ հավաքածուն: Նախորդ տարի նա 1851-րդ հորիզոնականում էր։
Անդրեյ Անդրեև
Կարողությունը՝ $2.1 մլրդ
Դիրքը Forbes-ի ցանկում՝ 1688
Անդրեյ Անդրեևը 2004 թվականից սկսած ստեղծել է 5 առցանց ծանոթությունների կայք և հավելված՝ «Mamba», «Badoo», «Bumble», «Chappy» և «Lumen»:
Նրա ամենահաջողված հավելվածն ԱՄՆ-ում «Bumble»-ն է, որը հիմնադրվել է «Tinder»-ի նախկին գործադիր տնօրենի՝ Ուիթնի Վոլֆ Հերդի հետ:
2019 թվականի նոյեմբերին Անդրեևը վաճառեց «Bumble»-ի և «Badoo»-ի իր բաժնետոմսերը «Blackstone Group»-ին, որը կայքերը գնահատեց 3 միլիարդ դոլար:
Անդրեևը 2020 թվականի օգոստոսին գործարկեց «Stereo»-ն՝ միայն աուդիո սոցիալական մեդիա հարթակ, որը մրցում է «Clubhouse»-ի՝ մեկ այլ աուդիո հավելվածի հետ:
Անդրեևն իր գործունեությունը սկսել է 1990-ականներից՝ ստեղծելով և վաճառելով մի քանի ստարտափներ, ներառյալ «SpyLog»-ը, որը հնարավորություն էր տալիս հետևել կայքերի այցելուներին: Նախորդ տարի նա զբաղեցնում էր 1545 հորիզոնականը։
Սամվել Կարապետյան
Կարողությունը՝ $3.2 մլրդ
Դիրքը Forbes-ի ցանկում՝ 1141
Սամվել Կարապետյանին է պատկանում «Տաշիր հոլդինգ»-ը՝ 2,8 մլրդ դոլար արժողությամբ։
Կարապետյանը ծնվել է Հայաստանում, բայց 1990-ականներին տեղափոխվել է Ռուսաստան և բնակություն հաստատել Կալուգա քաղաքում։
«Գազպրոմ»-ի երկարամյա ենթակապալառու «Տաշիր»-ը նաև պետական պայմանագրեր ունի Մոսկվայի կենտրոնական փողոցները լուսավորելու համար։
Կարապետյանի հիմնական բիզնես ակտիվները կենտրոնացած են Ռուսաստանում, սակայն Հայաստանում ևս նա նշանակալի ներդրումներ ունի՝ հանդիսանալով ՀԷՑ-ի և տարբեր ոլորտներում գործող այլ ընկերությունների սեփականատեր: Սամվել Կարապետյանը նախորդ տարի աշխարհի 1143-րդ միլիարդատերն էր։
Էդուարդո Էռնեկյան
Կարողությունը՝ $3.4 մլրդ
Դիրքը Forbes-ի ցանկում՝ 1072
Ամենահարուստ հայերի ցանկում հաջորդը Էդուարդո Էռնեկյանն է։ Արգենտինահայ գործարարը կարիերան սկսել է տեքստիլ արդյունաբերությունում։
Հետագայում 1980-ականներին նա մշակել է կաբելային հեռուստատեսության բիզնես, և շնորհիվ արգենտինական «Cablevision» հեռուստաընկերության վաճառքի 1990-ականներին նա վաստակել է 750 միլիոն դոլար:
Իր «Corporacion America»-ի շրջանակներում Էռնեկյանը և գործընկերները տնօրինում են ավելի քան 53 օդանավակայաններ ամբողջ աշխարհում, որոնց եկամուտները կազմում են ավելի քան 1,4 միլիարդ դոլար: Դրանց թվում է նաև Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայանը: Էռնեկյանը Հայաստանում ունի նաև այլ ակտիվներ, մասնավորապես՝ Կոնվերս Բանկը, Հայփոստը և այլն:
2018 թվականի փետրվարին «Corporacion America Airports»-ը ցուցակվել է Նյու Յորքի ֆոնդային բորսայում։
«Compañía General de Combustibles»-ը, նրա մեկ այլ ձեռնարկություն, Արգենտինայում նավթի և գազի արտադրությամբ է զբաղվում, շահագործում է ածխաջրածնային հանքեր և խողովակաշարեր: Էռնեկյանը նախորդ տարի զբաղեցրել է 1104-րդ հորիզոնականը։
Ալբերտ Ավդոլյան
Կարողությունը՝ $5 մլրդ
Դիրքը Forbes-ի ցանկում՝ 717
Ալբերտ Ավդոլյանին են պատկանում Հեռավոր Արևելքի և Սիբիրի ածխի և գազի արդյունահանման մի շարք ընկերություններ։
Ավդոլյանը ներդրումային կապիտալը ստացել է ռուսական «Մեգաֆոն» և «Յոտա» հեռահաղորդակցության ընկերությունների բաժնետոմսերի վաճառքից։
2 միլիարդ տոննա ածխի ապացուցված պաշարներ կան Ռուսաստանի ամենամեծ ավազանին՝ Էլգային հարող տարածքում, իսկ Ավդոլյանն այնտեղ ածուխ արդյունահանելու լիցենզիա ունեցող ընկերության հիմնական բաժնետերն է։
2022 թվականին նա սկսել է մասնավոր երկաթուղու (Խաղաղօվկիանոսյան երկաթուղի) կառուցումը Յակուտիայում՝ ածխի հանքավայրերից մինչև Օխոտսկի ծովի ապագա նավահանգիստը, որի երկարությունը մոտ 500 կիլոմետր է։ Նախորդ տարի Ավդոլյանը Forbes-ի 1143-րդ հորիզոնականում էր՝ 2.9 մլրդ դոլարով։
Կարդացեք նաև՝
Իլոն Մասկը դարձել է աշխարհի ամենահարուստ մարդը՝ 342 միլիարդ դոլար կարողությամբ