2025 թվականը նշանակալի է դարձել Հայաստանի համար թվային ակտիվների շուկայի կարգավորման տեսանկյունից։ 2025 թվականի հուլիսին ուժի մեջ է մտել «Կրիպտոակտիվների մասին» օրենքը, որն ընդունվել է ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից և սահմանել է երկրում կրիպտոակտիվների շրջանառության իրավական դաշտը։
Օրենքով ամրագրվել է կրիպտոակտիվների կարգավիճակը, ներդրվել է ոլորտում ծառայություններ մատուցող ընկերությունների պարտադիր լիցենզավորման պահանջը, ինչպես նաև սահմանվել է Հայաստանի Կենտրոնական բանկի վերահսկողական դերը՝ շուկայի վերահսկման, համապատասխանության և ֆինանսական կայունության ապահովման նպատակով։
Փաստաթուղթը նախատեսում է 12-ամսյա անցումային շրջան գործող շուկայի մասնակիցների համար՝ լիցենզիաներ ստանալու նպատակով։ Միաժամանակ մինչև 2026 թվականի հուլիսը թույլատրվում է կրիպտոակտիվների հետ կանխիկ գործարքների իրականացումը՝ մեկ գործարքի համար մինչև 300 հազար դրամ սահմանաչափով և հաճախորդների պարտադիր նույնականացմամբ։ Այս պարամետրերը դարձան 2025 թվականի շուկայի հիմնական քանակական ուղենիշները և փաստացի դուրս բերեցին կրիպտոարդյունաբերությունը «մոխրագույն գոտուց»՝ տեղափոխելով այն կարգավորվող դաշտ։
Կարգավորիչ փոփոխությունները համընկնում են թվային ակտիվների բարձր օգտագործման մակարդակի հետ։ Միջազգային կրիպտոարժույթների ընդունման ինդեքսների համաձայն՝ 2025 թվականին Հայաստանը մտնում է աշխարհի առաջատար 20 երկրների շարքը՝ մեկ շնչի հաշվով կրիպտոակտիվների օգտագործման մակարդակով, իսկ ոլորտային աղբյուրների գնահատմամբ՝ երկրի չափահաս բնակչության շուրջ 10%-ը փորձ ունի գլոբալ կրիպտոպլատֆորմների, այդ թվում՝ Binance-ի հետ աշխատանքի։ Սա հայկական շուկան դարձնում է տարածաշրջանում ամենաակտիվներից մեկը՝ իրական օգտատերերի պահանջարկի տեսանկյունից։
2025 թվականին շուկայում արձանագրվել է նաև առևտրային ակտիվության աճ՝ ակտիվ մասնակիցների բազայի ընդլայնմամբ և գործիքների դիվերսիֆիկացիայով։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ այս միտումները նպաստում են շուկայի խորացմանը և նվազեցնում են կախվածությունը սահմանափակ թվով ակտիվներից։
Միաժամանակ աճել է ինստիտուցիոնալ մասնակցությունը։ Կրիպտոենթակառուցվածքները սկսել են կիրառվել գործնական նպատակներով՝ ներառյալ հաշվարկների իրականացումը, լիկվիդայնության կառավարումը և OTC գործարքները։ Զուգահեռաբար զարգանում են նաև թվային ակտիվների ամենօրյա օգտագործման սցենարները՝ վճարային ծառայությունների, P2P գործարքների և ֆիատային դարպասների ընդլայնման միջոցով։
Այս գործընթացը մոտեցնում է կրիպտոպլատֆորմները դասական ֆինանսական ինստիտուտներին՝ ուժեղացնելով մրցակցությունը ոչ միայն թրեյդերների, այլև զանգվածային օգտատիրոջ համար, որը կողմնորոշված է կայունության, մատչելիության և հասկանալի ֆինանսական սցենարների վրա։
Թվային ակտիվների շուկայի վերաբերյալ առավել մանրամասն վիճակագրական տվյալները և մեթոդաբանությունը ներկայացված են Binance-ի 2025 թվականի տարեկան զեկույցում։
